بلت جرثقیل چیست؟ کاربرد و انواع بلت جرثقیل

بلت جرثقیل (Lifting sling) تسمه یا همان طنابی است که بار از طریق آن به جرثقیل متصل می شود. این تسمه به عنوان یکی از اجزای جرثقیل سقفی، ماشینی، دروازه ای و … اهمیت فراوانی برای جابجایی بارها در صنایع گوناگون دارد. انواع بلت جرثقیل از نایلونی گرفته تا فولادی با کاربردهای مختلف وجود دارد؛ بنابراین با توجه به موقعیت و شرایط مورد نظر می توان هریک از آن ها را مورد استفاده قرار داد.

فهرست مطالب

بلت جرثقیل چیست؟

بلت جرثقیل (belt) یک نوع طناب، تسمه یا قلاب است که به دلیل کارایی، قدرت، ایمنی و انعطاف پذیری بالایی که دارد برای جابه جایی و بالابردن اجسام سنگین بسیار مناسب است. تسمه بلت جرثقیل در طول، عرض، ضخامت و از جنس های مختلفی برای حمل بارهایی با وزن های متنوع و کاربردهای گوناگون تولید می شود. بلت جرثقیل می تواند در جنس های مختلف نایلون، پلی استر، تسمه فولاد، زنجیر و … تولید شود.

کاربرد تسمه بلت جرثقیل چیست؟

تسمه بلت جرثقیل کاربردهای گوناگونی در صنایع حمل ونقل، هوایی، حفاری، تولیدی، ساخت وساز، معادن و… دارد. از جمله کاربردهای انواع بلت جرثقیل در صنایع مختلف می توان به موارد زیر اشاره کرد

حمل و جابه جایی بارها و اجسام سنگین در وزن های گوناگون و تا ارتفاعات بالا (از چند کیلوگرم تا چندین تن)
قابلیت جابه جایی ایمن بارهای حساس، شکننده و مهم مانند شیشه، قطعات هواپیما، خودرو، کشتی و…
قابلیت انعطاف پذیری بالا برای جابه جایی اجسام با اشکال هندسی مختلف و پیچیده
ویژگی نارسانا بودن انواع تسمه بلت جرثقیل و کاربرد آن در محیط هایی با خطر برق گرفتگی

انواع بلت جرثقیل از نظر جنس

انواع بلت جرثقیل از نظر جنس دارای مدل های مختلفی است که هرکدام با توجه به ویژگی هایی مثل انعطاف پذیری، استحکام، آنتی شوک بودن، مقاومت در برابر حرارت، میزان رسانایی برق و … در پروژه های مختلف بکار گرفته می شوند.

بلت جرثقیل نایلونی
بلت جرثقیل پلی استر
بلت جرثقیل فولادی
بلت جرثقیل زنجیری
بلت جرثقیل سیمی

نایلون، بلت جرثقیل انعزاف پذیر

تسمه های جرثقیل نایلونی از رایج ترین و پراستفاده ترین انواع بلت جرثقیل هستند که به دلیل مقاومت بالا در مقابل سایش و انعطاف پذیری مناسب، کاربرد زیادی در صنعت دارند. مقاومت در برابر مواد قلیایی،جذب شوک و ارتعاش و استحکام بالا در مقابل ضربه این نوع تسمه را برای محیط های سخت ایده آل می کند. تسمه های حمل بار نایلونی به علت جنس و الیاف مورد استفاده، وزن سبکی دارند و به راحتی قابل حمل هستند. ظرفیت انواع بلت جرثقیل نایلونی و حداکثر تحمل وزن آن ها از طریق رنگ مشخص می شود. به این نکته نیز توجه کنید که بلت نایلونی در مقابل اشعه UV و مواد اسیدی مقداری حساس و آسیب پذیر است.

پلی استر، جهت جابجایی تجهیزات حساس

بلت های پلی استری جرثقیل در برابر عوامل محیطی نظیر رطوبت، سایش، حرارت، مواد شیمیایی اسیدی و اشعه ماوراء بنفش مقاومت خوبی دارند. تسمه دوبل از جنس پلی استر با توجه به استحکام بالا و خاصیت کشسانی که دارد برای حمل بارهای سنگین و بالا بردن آن ها گزینه مناسبی است. همچنین به دلیل نرم بودن بدنه، جهت جابه جایی تجهیزات و اجسام حساس و شکننده ایده آل هستند. این نوع بلت در طول و عرض های مختلف تولید می شود و با توجه به ابعادی که دارند از چند کیلوگرم تا صدها تن را می توانند تحمل کنند.

بلت فولادی جرثقیل، مستحکم و مقاوم

تسمه های فولادی از دیگر انواع بلت جرثقیل محسوب می شوند که معمولا برای جابه جایی و بالا بردن بارهایی با وزن بسیار زیاد استفاده می شوند. برای مثال اغلب جهت حمل صفحات فولادی و بلوک های بتنی این نوع تسمه را به کار می گیرند. فولاد ماده ای بسیار مستحکم و بادوام است که در برابر سایش و پارگی مقاومت بالایی دارد. بلت فولادی بالعکس استحکام زیادی که دارد از انعطاف پذیری کمی برخوردار است و در صورت عدم دقت دچار خوردگی می شود. بنابراین تسمه دوبل فولادی باید از لحاظ سالم بودن و عدم آسیب دیدگی به ‍ صورت منظم، بررسی شود.

بلت های فولادی انواع مختلفی از جمله تک پایه، چند پایه و بی پایه دارد که هرکدام ظرفیت باری مشخصی دارد.

بلت جرثقیل زنجیری، مناسب زمین های سخت و ناهموار

تسمه های دوبل زنجیری از حلقه های فلزی بسیار قوی ساخته شده و استحکام بی نظیری دارند. بلت های زنجیری به علت جنس و ساختاری که دارند برای حمل و بالابردن اجسام فوق سنگین در محیط هایی مانند تاسیسات صنعتی به کارگرفته می شوند. همچنین از این نوع تسمه حمل بار می توان برای جابه جایی تجهیزات در محیط های سخت و زمین های ناصاف و ناهموار استفاده کرد.

گونه های مختلف بلت زنجیری از لحاظ ظرفیت و استحکام از طریق گرید مشخص می شود که گرید ۱۰۰مقاوم ترین و بادوام ترین نوع است.

بلت طناب سیمی، مقاومت بالا در برابر سایش

این نوع بلت های جرثقیل از چند رشته طناب سیمی پیچیده شده در اطراف هسته مرکزی ساخته می شوند و بسیار مقاوم هستند. مقاومت بالا در برابر سایش و پاره شدن،استحکام زیاد و دوام بالا از جمله ویژگی هایی است که استفاده از تسمه طناب سیمی را برای جابه جایی بارهای سنگین در محیط ها و شرایط سخت مناسب می کند. اما به این نکته دقت کنید که بلت های سیمی انعطاف پذیری بالایی ندارند و در صورت آسیب دیدگی و پارگی بسیار خطرناک هستند. بلت های طناب سیمی در ساختارهای تک لایه، دو لایه و چندلایه با تحمل وزنی مختلف وجود دارند.

در نهایت باید با توجه به نوع،جنس، وزن و سایر ویژگی های اجسامی که قصد جابه جایی و بالابردن آن ها را دارید به مقاومت، پهنا، جنس بلت و نکات دیگر ایمنی باربرداری با جرثقیل توجه کنید. همچنین عوامل محیطی تاثیرگذار در انتخاب انواع بلت جرثقیل نظیر رطوبت، وجود مواد شیمیایی، اشعه، حرارت و… را درنظر بگیرید.

مزایای استفاده از تسمه بلت

برخی از مهم ترین مزایای استفاده از انواع تسمه دوبل جرثقیل نسبت سایر تجهیزات باربری شامل موارد زیر است.

کاربری راحت و حمل آسان و ایمن تجهیزات مختلف از اجسام شکستنی و رنگ شده با پولیش گرفته تا فوق سنگین، به دلیل جنس نرم و پهنای زیاد بلت
مقاومت بالا در برابر پوسیدگی و زنگ زدگی
ویژگی نارسانا بودن و کاهش خطر برق گرفتگی
انعطاف پذیری و کشسانی بالا هنگام جابه جایی اجسام سنگین و پخش وزن در تمام قسمت ها برای جلوگیری از پاره شده
کاهش آسیب به تجهیزات مهم و آسیب پذیر به دلیل جنس نرم بدنه تسمه بلت
عدم ایجاد جرقه و آتش سوزی و ایمنی بالا به علت ساختار و جنس انواع بلت جرثقیل
ویژگی مقاومت در برابر دما، مواد شیمیایی و سایر عوامل محیطی (در برخی از تسمه های دوبل)
تنوع بالای تسمه بلت جرثقیل برای وزن ها و ظرفیت های گوناگون

معایب استفاده از تسمه بلت جرثقیل چیست؟

اگرچه تسمه بلت دارای کاربردها و مزایای فراوانی است اما درصورت عدم رعایت نکات ایمنی و بی توجهی به سالم بودن بلت جرثقیل،معایب و خطراتی نیز به همراه خواهد داشت.

ایجاد خطر هنگام استفاده از تسمه بلت در محیط های اسیدی و دارای مواد شیمیایی خورنده
کاهش استحکام و مقاومت تسمه در شرایط آب وهوایی بسیار گرم یا سرد
آسیب پذیری بالا در زمان حمل اجسام بسیار تیز و برنده به دلیل خطر پاره شدن تسمه
نیاز به بررسی و مراقبت منظم در فواصل کوتاه زمانی
کاهش قابل توجه کارایی و بازدهی بلت جرثقیل در اثر سایش، گره خوردگی، تاب خوردگی و…
محدودیت حمل بار با توجه به نوع تسمه و رنگ و ضخامت آن

همچنین در صورت عدم رعایت موارد زیر ممکن است تهدیدات جانی و مالی سنگین و اتفاقات جبران ناپذیری رخ دهد.

عدم رعایت ظرفیت بار و جابه جایی اجسام سنگین تر از تحمل تسمه بلت
بی توجهی به نصب صحیح و ایمن تسمه بین جرثقیل و بار موردنظر
عدم بازرسی و چک کردن بلت جرثقیل در فواصل کوتاه برای اطمینان از عدم ساییدگی، پارگی و هرگونه آسیب
بی توجهی به استفاده از تجهیزات ایمنی مانند کلاه، دستکش و…
استفاده ی مجدد از بلت جرثقیل پس از سوختگی، ایجاد گره، تماس با مواد اسیدی و قلیایی و…
عدم نگهداری تسمه های بلت در محیط های خنک، تاریک، عاری از هرگونه رطوبت و عوامل محیطی آسیب زننده
عدم اطمینان از مقاومت نقاط اتصال
کشیدن بیش از حد بندها و عدم استفاده از محافظ تسمه

جمع بندی

بلت جرثقیل به علت مقاومت بالا، انعطاف پذیری و پوشش نرمی که دارد برای جابه جایی و بالابردن اجسام سنگین و حساس بسیار مناسب و ایمن است. بلت ها در انواع جرثقیل متحرک و معمولی با توجه به جنس، نوع، تعداد لایه، رنگ و…دسته بندی می شوند که هریک ظرفیت وزنی و ویژگی های خاصی دارند. تسمه های حمل بار نایلونی و پلی استری وزن سبک تر و انعطاف پذیری بالاتری نسبت به بلت های فولادی و زنجیری دارند؛ در مقابل تسمه های دوبل از جنس فولاد و زنجیر استحکام بیشتری برای جابه جایی اجسام و تجهیزات سنگین در محیط های سخت دارند.

هنگام خرید انواع بلت جرثقیل به برند و شرکت سازنده، نوع روکش محافظ تسمه، استانداردها، رنگ و حداکثر ظرفیت تحمل بار دقت کنید. این کار سبب می شود تا بهترین انتخاب را با توجه به شرایط و محیط مورد استفاده از بلت جرثقیل انجام دهید. شرکت سالیار صنعت پارس نیز با تجربه بیش از ۳ دهه فعالیت در زمینه ساخت جرثقیل کامیونی می تواند به شما در خرید و فروش جرثقیل و اجزای آن مشاوره دهد.

سوالات متداول

اسلینگ جرثقیل(بلت جرثقیل) چیست؟

بلت جرثقیل یکی از اجزای اصلی جرثقیل ها در باربرداری است. انواع تسمه جرثقیل در اندازه ها و جنس های مختلف مثل نایلونی، فولادی، پلی استر و … تولید می شود.

چگونه بلت مناسب برای جرثقیل را انتخاب کنیم؟

انتخاب بلت جرثقیل باید با توجه به وزن بار، نوع بار(حساس، شکستنی، تیز، داغ و …) شرایط محیطی (رطوبت، مواد شیمیایی، دما و …)، نوع اتصال و دستورالعمل های دیگر ایمنی در باربرداری انتخاب شود.